ทำความรู้จักโครงการกลุ่มดาวเทียมวงโคจรต่ำจากจีน และเหตุผลที่ Coverage ต้องเดินควบคู่กับการอนุญาตในแต่ละประเทศ

ท่ามกลางการเติบโตของอินเทอร์เน็ตผ่านดาวเทียมวงโคจรต่ำ SpaceSail กำลังเป็นอีกหนึ่งโครงการที่ทั่วโลกจับตามอง ไม่เพียงเพราะขนาดของแผนการพัฒนา แต่ยังสะท้อนให้เห็นว่าอุตสาหกรรม LEO กำลังก้าวเข้าสู่ยุคที่มีผู้เล่นและทางเลือกเพิ่มมากขึ้น

ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา อินเทอร์เน็ตผ่านดาวเทียมวงโคจรต่ำ หรือ Low Earth Orbit: LEO ได้เปลี่ยนจากเทคโนโลยีที่อยู่ในแผนพัฒนาไปสู่โครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลที่เริ่มมีบทบาทในชีวิตประจำวันและภาคธุรกิจมากขึ้น

Starlink และ OneWeb เป็นชื่อที่ผู้คนจำนวนมากเริ่มคุ้นเคย แต่เบื้องหลังการเปลี่ยนแปลงครั้งนี้ยังมีอีกหลายโครงการที่กำลังพัฒนาเครือข่ายของตนเอง หนึ่งในโครงการที่ได้รับความสนใจมากขึ้นคือ SpaceSail กลุ่มดาวเทียม LEO ขนาดใหญ่จากประเทศจีน

SpaceSail ยังไม่ได้เปิดให้บริการอย่างเต็มรูปแบบในทุกประเทศ และยังคงอยู่ระหว่างการเพิ่มจำนวนดาวเทียม สร้างพันธมิตร และพัฒนาระบบนิเวศของบริการ อย่างไรก็ตาม ขนาดของโครงการและทิศทางการขยายตัวทำให้ SpaceSail เป็นเทคโนโลยีที่ควรทำความรู้จักตั้งแต่วันนี้

ทำไมโลกจึงให้ความสนใจกับดาวเทียม LEO

ดาวเทียมสื่อสารแบบดั้งเดิมจำนวนมากอยู่ในวงโคจรค้างฟ้า หรือ Geostationary Earth Orbit: GEO ที่ระดับความสูงประมาณ 35,786 กิโลเมตรเหนือเส้นศูนย์สูตร ดาวเทียมในวงโคจรนี้สามารถให้บริการครอบคลุมพื้นที่ขนาดใหญ่และดูเสมือนอยู่ในตำแหน่งเดิมเมื่อมองจากพื้นโลก

ส่วนดาวเทียม LEO โคจรอยู่ใกล้โลกกว่ามาก โดยทั่วไปอยู่ในช่วงประมาณ 300–2,000 กิโลเมตร ทำให้ระยะทางในการรับส่งข้อมูลสั้นลงและมีศักยภาพในการลด Latency หรือความหน่วงของสัญญาณ เมื่อเปรียบเทียบกับระบบดาวเทียมที่อยู่ในวงโคจรสูงกว่า

อย่างไรก็ตาม ดาวเทียม LEO แต่ละดวงครอบคลุมพื้นที่ได้จำกัดกว่าและเคลื่อนที่สัมพันธ์กับพื้นโลกตลอดเวลา การสร้างบริการที่ต่อเนื่องจึงต้องอาศัยดาวเทียมจำนวนมากทำงานร่วมกันเป็นกลุ่มดาว หรือ Constellation พร้อมระบบควบคุมเครือข่าย สถานีภาคพื้นดิน และอุปกรณ์ปลายทางที่สามารถเปลี่ยนการเชื่อมต่อระหว่างดาวเทียมได้อย่างต่อเนื่อง

คุณภาพของเครือข่าย LEO จึงไม่ได้ขึ้นอยู่กับระดับความสูงของวงโคจรเพียงอย่างเดียว แต่ยังขึ้นอยู่กับองค์ประกอบหลายด้าน เช่น

• จำนวนและตำแหน่งของดาวเทียมที่พร้อมใช้งาน
• Capacity หรือความจุของเครือข่ายในแต่ละพื้นที่
• สถานีภาคพื้นดินและโครงข่ายเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ต
• เทคโนโลยีของอุปกรณ์รับส่งสัญญาณ
• การบริหาร Traffic และทรัพยากรของเครือข่าย
• ความพร้อมด้านการให้บริการและการสนับสนุนลูกค้า
• การอนุญาตให้ใช้คลื่นความถี่และเปิดบริการในแต่ละประเทศ

ด้วยเหตุนี้ การพัฒนาเครือข่าย LEO ให้ใช้งานได้จริงจึงเป็นมากกว่าการส่งดาวเทียมขึ้นสู่อวกาศ แต่เป็นการสร้างโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลที่ต้องทำงานประสานกันทั้งในอวกาศและบนพื้นโลก

SpaceSail คืออะไร

SpaceSail Constellation หรือที่รู้จักในชื่อภาษาจีนว่า Qianfan Constellation เป็นโครงการกลุ่มดาวเทียมอินเทอร์เน็ตวงโคจรต่ำที่พัฒนาโดย Shanghai Spacecom Satellite Technology หรือ SSST

คำว่า Qianfan มีความหมายโดยประมาณว่า “เรือใบนับพัน” หรือ “Thousand Sails” สะท้อนถึงภาพของดาวเทียมจำนวนมากที่ทำงานร่วมกันเป็นเครือข่ายขนาดใหญ่

SpaceSail เริ่มส่งดาวเทียมสำหรับสร้างโครงข่ายชุดแรกจำนวน 18 ดวงขึ้นสู่วงโคจรเมื่อวันที่ 6 สิงหาคม 2024 ด้วยจรวด Long March 6A จากศูนย์ปล่อยดาวเทียมไท่หยวน นับเป็นก้าวแรกอย่างเป็นทางการของการสร้างเครือข่าย [1][2]

ตามข้อมูลที่เปิดเผยโดยรัฐบาลจีน โครงการมีแผนพัฒนาเป็นกลุ่มดาวเทียมขนาดใหญ่ โดยมีเป้าหมายระยะยาวประมาณ 15,000 ดวงภายในปี 2030 เพื่อรองรับบริการบรอดแบนด์ผ่านดาวเทียมและการเชื่อมต่อในระดับสากล [1]

หลังจากการปล่อยดาวเทียมชุดแรก SpaceSail ได้ทยอยส่งดาวเทียมชุดต่อ ๆ ไปขึ้นสู่วงโคจร แสดงให้เห็นว่าโครงการกำลังเดินหน้าจากขั้นการวางแผนไปสู่การสร้างโครงข่ายจริง อย่างไรก็ตาม จำนวนดาวเทียมและกำหนดการของโครงการอาจเปลี่ยนแปลงได้ตามความพร้อมด้านการผลิต การปล่อยดาวเทียม การทดสอบ และปัจจัยด้านกฎระเบียบ

SpaceSail จึงควรถูกมองว่าเป็นเครือข่ายที่กำลังอยู่ระหว่างการพัฒนาและขยายตัว มากกว่าบริการที่มีความพร้อมเท่ากันในทุกประเทศหรือทุกพื้นที่แล้วในปัจจุบัน

ทำไมจีนจึงพัฒนา SpaceSail

การพัฒนา SpaceSail ไม่ได้เป็นเพียงการสร้างบริการอินเทอร์เน็ตผ่านดาวเทียมรายใหม่ แต่ยังสะท้อนทิศทางการพัฒนาอุตสาหกรรมอวกาศและโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลของจีนในระยะยาว

1. การสร้างโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลของตนเอง

เครือข่ายดาวเทียมบรอดแบนด์กำลังมีความสำคัญต่อการสื่อสาร เศรษฐกิจดิจิทัล การเชื่อมต่อพื้นที่ห่างไกล และระบบที่ต้องปฏิบัติงานข้ามพรมแดน

การมีเครือข่ายของตนเองช่วยให้จีนสามารถพัฒนาและบริหารเทคโนโลยีที่เกี่ยวข้องได้ตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ ตั้งแต่การออกแบบและผลิตดาวเทียม การผลิตจรวดและบริการปล่อยดาวเทียม ไปจนถึงสถานีภาคพื้นดิน อุปกรณ์รับสัญญาณ และบริการดิจิทัลที่ทำงานบนเครือข่าย

2. การสนับสนุนอุตสาหกรรมอวกาศเชิงพาณิชย์

โครงการขนาดใหญ่เช่น SpaceSail สามารถสร้างความต้องการให้แก่ผู้ผลิตดาวเทียม ผู้พัฒนาอุปกรณ์ บริษัทให้บริการปล่อยดาวเทียม และผู้ประกอบการด้านโทรคมนาคม

เมื่ออุตสาหกรรมสามารถผลิตดาวเทียมและอุปกรณ์ในปริมาณมาก ต้นทุนต่อหน่วยอาจลดลง กระบวนการผลิตอาจรวดเร็วขึ้น และเกิดการพัฒนาเทคโนโลยีรุ่นใหม่อย่างต่อเนื่อง

3. การเพิ่มทางเลือกในตลาด LEO

ตลาดอินเทอร์เน็ตผ่านดาวเทียม LEO ในปัจจุบันยังมีผู้ให้บริการที่เปิดใช้งานเชิงพาณิชย์ในวงกว้างจำนวนไม่มาก การเกิดขึ้นของ SpaceSail จึงอาจช่วยเพิ่มทางเลือกและการแข่งขันในตลาดระยะยาว

อย่างไรก็ตาม การมีแผนสร้างดาวเทียมจำนวนมากไม่ได้หมายความว่า SpaceSail จะสามารถแข่งขันกับเครือข่ายที่เปิดบริการอยู่ก่อนแล้วได้ทันที ความสำเร็จยังขึ้นอยู่กับประสิทธิภาพจริงของโครงข่าย ความพร้อมของอุปกรณ์ รูปแบบธุรกิจ ราคา คุณภาพการสนับสนุน และการได้รับอนุญาตในประเทศตลาดเป้าหมาย

SpaceSail ไม่ได้เป็นเพียง “Starlink จากจีน”

SpaceSail มักได้รับการกล่าวถึงในฐานะคู่แข่งของ Starlink เนื่องจากทั้งสองโครงการมีเป้าหมายพัฒนาเครือข่ายดาวเทียม LEO ขนาดใหญ่สำหรับให้บริการบรอดแบนด์

การเปรียบเทียบดังกล่าวช่วยให้ผู้อ่านเห็นภาพในเบื้องต้น แต่ไม่ควรสรุปว่าเครือข่ายทั้งสองมีเทคโนโลยี รูปแบบธุรกิจ ความพร้อม และกลุ่มเป้าหมายเหมือนกันทั้งหมด

เครือข่ายดาวเทียมแต่ละระบบอาจมีความแตกต่างในหลายด้าน เช่น

• ระดับความสูงและโครงสร้างของวงโคจร
• ย่านความถี่ที่เลือกใช้
• จำนวนและความสามารถของดาวเทียม
• การเชื่อมโยงระหว่างดาวเทียม
• รูปแบบสถานีภาคพื้นดิน
• ประเภทและราคาของอุปกรณ์ปลายทาง
• การให้บริการโดยตรงหรือผ่านพันธมิตร
• ตลาดเป้าหมายและประเทศที่ได้รับอนุญาต
• แนวทางบริหารข้อมูลและ Cybersecurity

ดังนั้น ความสำคัญของ SpaceSail ไม่ได้อยู่ที่ว่าโครงการนี้จะ “เอาชนะ” หรือ “เข้ามาแทนที่” เครือข่ายใด แต่อยู่ที่การทำให้ตลาด LEO มีผู้เล่นเพิ่มขึ้น และอาจนำไปสู่การแข่งขันด้านเทคโนโลยี รูปแบบบริการ และการสร้างพันธมิตรในระดับสากล

การขยายบทบาทสู่ตลาดต่างประเทศ

หนึ่งในสิ่งที่ทำให้ SpaceSail ได้รับความสนใจคือความพยายามสร้างความร่วมมือนอกประเทศจีน

เดือนพฤศจิกายน 2024 มีการลงนามบันทึกความเข้าใจระหว่าง Shanghai SpaceSail Technologies และ Telebras บริษัทโทรคมนาคมที่เชื่อมโยงกับรัฐบาลบราซิล เพื่อศึกษาความร่วมมือที่เกี่ยวข้องกับบริการและโครงสร้างพื้นฐานดาวเทียม [3][4]

ต่อมาในเดือนธันวาคม 2025 Airbus และ SpaceSail ประกาศความร่วมมือเชิงยุทธศาสตร์ เพื่อศึกษาการนำเครือข่าย LEO ของ SpaceSail เข้ามาเป็นอีกหนึ่งทางเลือกในระบบ HBCplus สำหรับการเชื่อมต่อบนเครื่องบินในอนาคต [5]

ความเคลื่อนไหวเหล่านี้แสดงให้เห็นว่า SpaceSail กำลังวางรากฐานสำหรับการเข้าสู่ตลาดต่างประเทศ และมองหาโอกาสในอุตสาหกรรมที่ต้องการ Connectivity ระหว่างการเคลื่อนที่

อย่างไรก็ตาม จำเป็นต้องแยกให้ออกระหว่าง การลงนามความร่วมมือ กับ การเปิดบริการเชิงพาณิชย์

บันทึกความเข้าใจหรือความร่วมมือเชิงยุทธศาสตร์อาจเป็นจุดเริ่มต้นของการศึกษา การทดสอบ การบูรณาการระบบ หรือการเตรียมเข้าสู่ตลาด แต่ไม่ได้หมายความว่าบริการได้เปิดใช้งานอย่างเต็มรูปแบบหรือได้รับอนุญาตในทุกประเทศแล้ว

เทคโนโลยีที่เข้าถึงได้ อาจยังไม่ใช่บริการที่ได้รับอนุญาต

หนึ่งในความเข้าใจที่คลาดเคลื่อนเกี่ยวกับอินเทอร์เน็ตผ่านดาวเทียมคือ หากสัญญาณดาวเทียมครอบคลุมพื้นที่ใด ผู้ใช้งานก็น่าจะสามารถนำอุปกรณ์มาเปิดใช้บริการในพื้นที่นั้นได้ทันที

ในความเป็นจริง Coverage และ Permission เป็นคนละเรื่องกัน

Coverage อธิบายถึงความสามารถทางเทคนิคของเครือข่ายในการส่งสัญญาณมาถึงพื้นที่หนึ่ง ขณะที่ Permission หมายถึงการได้รับอนุญาตตามกฎหมายให้ประกอบกิจการ ใช้คลื่นความถี่ นำเข้าและใช้อุปกรณ์ หรือให้บริการในพื้นที่นั้น

International Telecommunication Union หรือ ITU อธิบายว่า การให้บริการของเครือข่ายดาวเทียมระดับโลกยังต้องอยู่ภายใต้กฎหมายและการกำกับดูแลของแต่ละประเทศ ซึ่งอาจครอบคลุมถึงสถานีภาคพื้นดิน อุปกรณ์รับส่งสัญญาณ การใช้คลื่นความถี่ ประเภทของบริการ และการให้บริการภายในดินแดน น่านน้ำอาณาเขต และน่านฟ้า [6]

สำหรับประเทศไทย ผู้ประกอบการที่ประสงค์จะใช้ช่องสัญญาณดาวเทียมต่างชาติเพื่อให้บริการภายในประเทศ ต้องดำเนินการตามกฎหมายและหลักเกณฑ์ของสำนักงาน กสทช. ซึ่งอาจเกี่ยวข้องกับการได้รับอนุญาตให้ใช้ช่องสัญญาณดาวเทียมต่างชาติ ใบอนุญาตประกอบกิจการโทรคมนาคม การใช้คลื่นความถี่ และการอนุญาตหรือรับรองอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้อง [7]

จากการตรวจสอบรายชื่อผู้ได้รับอนุญาตให้ใช้ช่องสัญญาณดาวเทียมต่างชาติในการให้บริการในประเทศไทย ซึ่งสำนักงาน กสทช. เผยแพร่และปรับปรุงเมื่อวันที่ 14 พฤษภาคม 2569 ยังไม่พบการระบุ SpaceSail หรือบริการของ SpaceSail ในรายชื่อดังกล่าว [8]

ดังนั้น ณ วันที่จัดทำบทความ SpaceSail จึงควรถูกกล่าวถึงในฐานะโครงการเทคโนโลยีที่อยู่ระหว่างการพัฒนาและควรติดตาม ไม่ใช่บริการที่พร้อมนำอุปกรณ์มาติดตั้งหรือเปิดใช้งานเชิงพาณิชย์ในประเทศไทย

ผู้สนใจเทคโนโลยีดาวเทียมควรตรวจสอบข้อมูลล่าสุดจากสำนักงาน กสทช. และผู้ประกอบการที่ได้รับอนุญาตก่อนซื้อ นำเข้า ติดตั้ง หรือเปิดใช้งานอุปกรณ์รับส่งสัญญาณจากเครือข่ายดาวเทียมต่างชาติ

SpaceSail ยังต้องพิสูจน์อะไรอีกบ้าง

แม้ SpaceSail จะมีแผนการพัฒนาขนาดใหญ่ แต่ยังมีหลายประเด็นที่ต้องติดตามก่อนที่จะสามารถประเมินศักยภาพของเครือข่ายได้อย่างครบถ้วน

ความต่อเนื่องของการสร้างโครงข่าย

เครือข่าย LEO ต้องอาศัยดาวเทียมจำนวนมากจึงจะให้ Coverage และ Capacity ได้อย่างต่อเนื่อง การรักษาความถี่ในการผลิตและปล่อยดาวเทียมจึงเป็นปัจจัยสำคัญ

ประสิทธิภาพในการให้บริการจริง

ข้อมูลด้านความเร็ว Latency ความเสถียร และ Capacity ควรประเมินจากบริการเชิงพาณิชย์และการทดสอบในพื้นที่จริง ไม่ควรสรุปจากเป้าหมายทางเทคนิคหรือแผนงานเพียงอย่างเดียว

ความพร้อมของอุปกรณ์ปลายทาง

การขยายตลาดขึ้นอยู่กับอุปกรณ์ที่มีประสิทธิภาพ ราคาเหมาะสม ติดตั้งได้สะดวก และผ่านมาตรฐานหรือการรับรองในแต่ละประเทศ

รูปแบบธุรกิจและพันธมิตร

SpaceSail อาจเลือกให้บริการโดยตรงกับผู้ใช้งาน ผ่านผู้ประกอบการโทรคมนาคม หรือผ่านพันธมิตรเฉพาะอุตสาหกรรม รูปแบบที่เลือกจะมีผลต่อราคา การสนับสนุน และประสบการณ์ของลูกค้า

การอนุญาตในแต่ละประเทศ

แม้เครือข่ายจะมี Coverage กว้างขึ้น แต่การเปิดบริการยังต้องผ่านกระบวนการอนุญาตของประเทศตลาดเป้าหมายแต่ละแห่ง ความพร้อมด้านกฎระเบียบจึงอาจไม่เกิดขึ้นพร้อมกันทั่วโลก

บทสรุป: เทคโนโลยีที่ควรรู้จักและติดตามอย่างมีข้อมูล

SpaceSail เป็นหนึ่งในโครงการดาวเทียม LEO ที่น่าจับตามอง เพราะสะท้อนให้เห็นว่าตลาดอินเทอร์เน็ตผ่านดาวเทียมกำลังก้าวเข้าสู่ยุคที่มีผู้เล่นและทางเลือกเพิ่มขึ้น

โครงการได้เริ่มสร้างโครงข่ายจริงและแสดงความตั้งใจขยายความร่วมมือออกสู่ตลาดต่างประเทศ แต่ยังอยู่ระหว่างการเพิ่มจำนวนดาวเทียม พัฒนาอุปกรณ์ สร้างพันธมิตร และดำเนินการด้านกฎระเบียบในประเทศต่าง ๆ

จึงยังเร็วเกินไปที่จะสรุปว่า SpaceSail จะมีประสิทธิภาพ รูปแบบบริการ ราคา หรือความสามารถในการแข่งขันในระดับใดเมื่อโครงข่ายมีความสมบูรณ์มากขึ้น

สิ่งที่สามารถกล่าวได้ในวันนี้คือ SpaceSail กำลังเป็นอีกหนึ่งแรงขับเคลื่อนที่ทำให้อุตสาหกรรม LEO มีความหลากหลายมากขึ้น และอาจมีส่วนสำคัญต่อการแข่งขันและการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลผ่านดาวเทียมในอนาคต

การติดตาม SpaceSail จึงไม่ควรมองเพียงจำนวนดาวเทียมที่ถูกส่งขึ้นสู่วงโคจร แต่ควรติดตามทั้งความพร้อมของโครงข่าย ผลการให้บริการจริง ระบบนิเวศของพันธมิตร และสถานะการอนุญาตในแต่ละประเทศควบคู่กันไป

แหล่งอ้างอิง

[1] The State Council of the People’s Republic of China. (9 August 2024). China’s new mega-constellation marks milestone in satellite internet development. ข้อมูลการปล่อยดาวเทียมชุดแรกและแผนพัฒนา SpaceSail ระยะยาว อ่านแหล่งข้อมูล

[2] China Great Wall Industry Corporation: CGWIC. (7 August 2024). CGWIC Successfully Launches the First Batch Satellites of Spacesail Constellation by LM-6A Launch Vehicle. ข้อมูลจากผู้ให้บริการปล่อยดาวเทียม อ่านแหล่งข้อมูล

[3] Ministry of Foreign Affairs, Brazil. (20 November 2024). Acts adopted during the State Visit to Brazil by the President of China. ระบุบันทึกความเข้าใจระหว่าง Telebras และ Shanghai SpaceSail Technologies อ่านแหล่งข้อมูล

[4] Telebras and Shanghai SpaceSail Technologies. (19 November 2024). Memorandum of Understanding. เอกสารความร่วมมือฉบับเต็ม อ่านแหล่งข้อมูล

[5] Airbus. (4 December 2025). Airbus partners with Spacesail to integrate an additional LEO connectivity service into the HBCplus programme. ความร่วมมือสำหรับบริการเชื่อมต่อบนเครื่องบินในอนาคต อ่านแหล่งข้อมูล

[6] International Telecommunication Union: ITU. (27 February 2025). Authorization and Supervision of Large Constellations. ข้อมูลเกี่ยวกับการอนุญาต คลื่นความถี่ สถานีภาคพื้นดิน และการกำกับดูแลเครือข่ายดาวเทียมขนาดใหญ่ อ่านแหล่งข้อมูล

[7] สำนักงาน กสทช. (18 กุมภาพันธ์ 2563). ประกาศ กสทช. เรื่อง หลักเกณฑ์และวิธีการอนุญาตให้ใช้ช่องสัญญาณดาวเทียมต่างชาติในการให้บริการในประเทศ หลักเกณฑ์การอนุญาตของประเทศไทย อ่านแหล่งข้อมูล

[8] สำนักงาน กสทช. (ปรับปรุง 9 มิถุนายน 2569). รายชื่อผู้ได้รับอนุญาตให้ใช้ช่องสัญญาณดาวเทียมต่างชาติในการให้บริการในประเทศ ใช้ตรวจสอบสถานะผู้ได้รับอนุญาตในประเทศไทย อ่านแหล่งข้อมูล

หมายเหตุ: บทความนี้จัดทำจากข้อมูลสาธารณะที่ตรวจสอบถึงวันที่ 13 สิงหาคม 2569 สถานะของโครงข่าย แผนการพัฒนา พื้นที่ให้บริการ และการอนุญาตตามกฎหมายอาจเปลี่ยนแปลงได้ ควรตรวจสอบข้อมูลล่าสุดจากหน่วยงานกำกับดูแลและผู้ให้บริการที่ได้รับอนุญาตก่อนซื้อ นำเข้า ติดตั้ง หรือใช้งานอุปกรณ์ดาวเทียม