RF Detection & Identify, RF Jamming และ GPS Spoofing คืออะไร ?

แนวทางการจัดการภัยคุกคามจากโดรน (Drone Threat) ในปัจจุบัน

เมื่อโดรนกลายเป็นความเสี่ยงด้านความมั่นคงและธุรกิจ

ในช่วง 10 ปีที่ผ่านมา โดรน หรือ UAV (Unmanned Aerial Vehicle) ได้เปลี่ยนจากเทคโนโลยีเฉพาะทางทหาร กลายเป็นอุปกรณ์เชิงพาณิชย์ที่ใครก็สามารถซื้อใช้งานได้ง่าย ไม่ว่าจะเป็นงานถ่ายภาพ งานสำรวจ งานเกษตร มีฟังก์ชันอัตโนมัติขั้นสูง เช่น GPS stabilization, Return-to-Home, Obstacle Avoidance และ Live HD Transmission

แต่ในอีกด้านหนึ่ง เทคโนโลยีที่เข้าถึงง่ายนี้กลับสร้างความท้าทายใหม่ด้านความปลอดภัย :

• การลักลอบบินเหนือพื้นที่หวงห้าม
• การสอดแนมโรงงาน/โครงสร้างพื้นฐานสำคัญ
• การลักลอบขนส่งยาเสพติดข้ามกำแพงเรือนจำ
• การดัดแปลงโดรนเพื่อก่อวินาศกรรม
• การก่อกวนสนามบิน

เหตุการณ์ใกล้สนามบินใหญ่ทั่วโลก ได้แสดงให้เห็นว่าโดรนเพียงลำเดียวสามารถสร้างผลกระทบมหาศาลต่อเศรษฐกิจและความปลอดภัยได้

ด้วยเหตุนี้ เทคโนโลยีด้าน Counter-Drone จึงมีบทบาทสำคัญมากขึ้นในปัจจุบัน โดยการใช้เทคโนโลยี :

• RF Detection & Identify
• RF Jamming
• GPS Spoofing

โดรนทำงานอย่างไร?

ก่อนจะเข้าใจการป้องกัน ต้องเข้าใจกลไกการทำงานของโดรนก่อน

โดรนทำงานอย่างไร?

ระบบการทำงานหลักของโดรน ประกอบด้วย :

1. Flight Controller  : แผงวงจรหลักที่ทำหน้าที่ประมวลผลและสั่งงานทุกระบบในโดรน
2. GPS Module : ทำหน้าที่รับสัญญาณจากดาวเทียมเพื่อตรวจจับตำแหน่ง (Latitude, Longitude) และความสูงโดยประมาณของโดรน
3. IMU (Inertial Measurement Unit) : ระบบวัดการเคลื่อนที่และการเอียงตัว
4. RF Communication Module : ระบบสื่อสารควบคุมระยะไกล
5. Telemetry System : ระบบส่งข้อมูลสถานะการบิน
6. Video Transmission System : ระบบส่งภาพจากกล้องแบบเรียลไทม์ (FPV / Live View)

คลื่นความถี่ที่โดรนใช้

โดรนส่วนใหญ่ใช้คลื่นในย่าน:

• 2.4 GHz – 5.8 GHz
• บางรุ่นใช้ 900 MHz

Navigation (GNSS) โดรนใช้ระบบระบุตำแหน่งผ่าน :

• GPS (Global Positioning System) ทำงานที่ย่านประมาณ 1.57542 GHz (L1 band)
• GLONASS (Global Navigation Satellite System)
• Galileo
• BeiDou

การที่โดรนต้องพึ่งพา RF และ GPS ทำให้มันมี “จุดอ่อนทางอิเล็กทรอนิกส์” ซึ่งเป็นช่องให้ระบบป้องกันโดรนหรือ C-UAS เข้าแทรกแซงได้

RF Detection & Identify คืออะไร?

RF Detection คือการตรวจจับคลื่นวิทยุที่ถูกส่งออกมาจากโดรนหรือรีโมทควบคุม

หลักการพื้นฐานคือ: ทุกครั้งที่โดรนบิน มันต้องสื่อสารกับผู้ควบคุมผ่านสัญญาณ RF

ระบบ RF Detection ในการ Anti-Drone จะทำหน้าที่:

• สแกนย่านความถี่
• วิเคราะห์สัญญาณ
• ตรวจจับรูปแบบ modulation
• แยกแยะว่าเป็นโดรนหรืออุปกรณ์อื่น

RF Identify (Drone Fingerprinting)

ระบบขั้นสูงสามารถ:

• ระบุยี่ห้อโดรน
• ระบุรุ่น
• บางระบบระบุ Serial ID ได้
• แยกตำแหน่ง Pilot กับ ตำแหน่งของ Drone ได้

ข้อดีของ RF Detection & Identify

• ตรวจจับได้ก่อนเห็นด้วยตา
• ไม่รบกวนสัญญาณผู้อื่น
• เป็นระบบ Passive (ไม่ปล่อยคลื่นเอง)

RF Jamming คืออะไร?

RF Jamming คือการส่งสัญญาณรบกวนในย่านความถี่เดียวกับที่โดรนใช้งาน เพื่อทำให้ตัวรับสัญญาณ (Receiver) ไม่สามารถแยกแยะสัญญาณจริงออกจากการ Jamming ได้

หลักการพื้นฐานคือ: ถ้าโดรนกำลังฟังเสียงจากรีโมท Jamming คือการเปิดส่งเสียงที่ดังกว่าจนโดรนฟังอะไรไม่รู้เรื่องเพื่อให้โดรนเสียการเชื่อมต่อกับผู้บังคับ

เมื่อโดรนเสียการเชื่อมต่อ:

• บางรุ่นจะ Hover  บินร่อน หรือ บินนิ่งอยู่กับที่ ในระดับความสูงเดิมโดยไม่เคลื่อนที่ไปทิศทางอื่น หรือ บินวนอยู่เหนือจุดๆ หนึ่ง
• บางรุ่นจะ Return to Home ระบบโดรนบินกลับจุดเริ่มต้นอัตโนมัติ
• บางรุ่นจะลงจอดโดยทันที

ข้อดีของการ RF Jamming

• หยุดโดรนได้ทันที
• เหมาะกับเหตุการณ์เร่งด่วน

ตัวอย่าง ในสถานการณ์ปัจจุบัน RF Jamming ถูกใช้งานเพื่อ:

• ป้องกันโดรนลาดตระเวน
• หยุดโดรนที่จะเข้ามาโจมตี
• ปกป้องโครงสร้างพื้นฐานสำคัญ เช่น แหล่งพลังงาน

GPS Spoofing คืออะไร?

GPS Spoofing คือการส่งสัญญาณ GPS ปลอมที่แรงกว่าสัญญาณจริงไปหลอกโดรน เพื่อทำให้โดรนเข้าใจผิดเกี่ยวกับตำแหน่งของตนเอง

ผลลัพธ์ที่เป็นไปได้:

• โดรนเปลี่ยนเส้นทาง
• โดรนลงจอดผิดที่
• โดรนบินกลับจุดที่ผู้ควบคุมกำหนด